Translate

Πέμπτη 11 Απριλίου 2013


Το ποίημα δεν χρειάζεται να μιλά από ένα ύψος αλλά από ένα βάθος.
ΕΠΤΑΕΤΕΣ ΚΟΡΑΣΙΟΝ (Άγρα 2011)

























Αν η γλώσσα επιμένει να ονομάζει, είναι για να με οδηγήσει στο άλλο
ΕΠΤΑΕΤΕΣ ΚΟΡΑΣΙΟΝ (Αγρα 2011)

Κυριακή 7 Απριλίου 2013

ΑΛΛΕΝ ΓΚΙΝΣΜΠΕΡΓΚ - ΕΝΑ ΣΟΥΠΕΡΜΑΡΚΕΤ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΦΟΡΝΙΑ





                         
ΑΛΛΕΝ ΓΚΙΝΣΜΠΕΡΓΚ
ΕΝΑ ΣΟΥΠΕΡΜΑΡΚΕΤ ΣΤΗΝ ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ
(Μετάφραση Κλεοπάτρα Λυμπέρη)

    Τι  σκέψεις κάνω για σένα απόψε, Ουώλτ Ουίτμαν, έχοντας πριν
περπατήσει στα δρομάκια κάτω από τα δέντρα, με πονοκέφαλο, αμήχανος, 
κοιτάζοντας τ’ ολόγιομο φεγγάρι.
    Μες την πείνα και την κούρασή μου, ψάχνοντας να βρω εικόνες, μπήκα 
στο σουπερμάρκετ φρούτων το φωτισμένο με νέον,  αναπολώντας τα δικά 
σου κατεβατά. 
    Τι ροδάκινα και τι μισοσκόταδα! Ολόκληρες οικογένειες να ψωνίζουν
τη νύχτα! Διάδρομοι γεμάτοι συζύγους! Μαμάδες στα αβοκάντο, μωρά
στις ντομάτες! – κι εσύ, Γκαρθία Λόρκα, τι έκανες εκεί κάτω στα καρπoύζια;
     Σε είδα, Γουόλτ Γουίτμαν, άκληρο, μοναχικό γερογραφιά, να σκαλίζεις
τα κρέατα στο ψυγείο και να ρίχνεις πονηρές ματιές στα μπακαλόπαιδα.
     Σ’ άκουσα να ρωτάς για κάθε τι: Ποιος σκότωσε τις χοιρινές μπριζόλες;
Πόσο πάνε οι μπανάνες; Eίσαι τ’ αγγελούδι μου;
    Περιπλανιόμουν ανάμεσα στους γυαλιστερούς σωρούς από κονσέρβες,
ακολουθώντας εσένα και στη φαντασία μου, μ’ ακολουθούσε ο ντετέκτιβ
του μαγαζιού.
    Δρασκελίσαμε μαζί τους φαρδιούς διαδρόμους μες τη μοναχική μας
φαντασίωση, τρώγοντας αγκινάρες, βάζοντας χέρι σε κάθε κατεψυγμένη
λιχουδιά κι αποφεύγοντας πάντα τον ταμία.
    Πού πηγαίνουμε, λοιπόν, Γουόλτ Γουίτμαν? Οι πόρτες κλείνουν σε μια
ώρα. Κατά πού δείχνει η γενειάδα σου απόψε?
    (Αγγίζω το βιβλίο σου, ονειρεύομαι την οδύσσειά μας στο σουπερμάρκετ
και νιώθω γελοίος.)
    Θα περπατάμε ολονυχτίς στους ερημικούς δρόμους; Tα δέντρα αθροίζουν
σκιά τη σκιά,  τα φώτα σβήνουν στα σπίτια, θα ’μαστε κι οι δυό μόνοι.
    Θα σουλατσάρουμε αναπολώντας τη χαμένη Αμερική της αγάπης,
προσπερνώντας γαλάζια αυτοκίνητα στις λεωφόρους, τραβώντας για το
σιωπηλό εξοχικό μας;
    Ω, ακριβέ μου πατέρα, με τη γκρίζα γενειάδα, μοναχικέ γεροδάσκαλε
του θάρρους, ποια Αμερική είχες όταν ο Χάρος σταμάτησε τα κουπιά
κι εσύ βγήκες έξω σε μια όχθη που κάπνιζε και στάθηκες κοιτάζοντας
τη βάρκα να χάνεται στα μαύρα νερά της Λήθης;



AΛΛΕΝ ΓΚΙΝΣΜΠΕΡΚ
ΣΤΗ ΘΕΙΑ ΡΟΟΥΖ
(Μετάφραση Κλεοπάτρα Λυμπέρη)

Θεία Ρόουζ –τώρα– μπορώ να σε δω
με το λιγνό σου πρόσωπο και το αλογίσιο χαμόγελο και τα
                ρευματικά σου – κι ένα μεγάλο βαρύ μαύρο παπούτσι
                                    για το κοκαλιάρικο αριστερό σου πόδι
   να διασχίζεις κουτσαίνοντας το μακρύ διάδρομο στο Νιούαρκ           
                                                                          πάνω στο χαλί
          περνώντας το μεγάλο μαύρο πιάνο
                      στο καθημερινό δωμάτιο
                                    όπου γινόντουσαν οι συγκεντρώσεις
κι εγώ τραγουδούσα ισπανικά δημοκρατικά τραγούδια
          με ψηλή τσιριχτή φωνή
                 (υστερική) και η επιτροπή άκουγε
          καθώς εσύ βάδιζες κούτσα κούτσα ένα γύρω στο δωμάτιο
                 και μάζευες τα λεφτά –
       η Θεία Χάνυ, ο Θείος Σαμ, ένας μονόχειρας ξένος, με το άδειο
               μανίκι στην τσέπη του
                   κι ένα πελώριο νεανικό φαλακρό κεφάλι
                       της Ταξιαρχίας Αβράμ Λίνκολ

–    το μακρύ λυπημένο σου πρόσωπο
            τα δάκρυα της σεξουαλικής απογοήτευσης
                 (τι πνιγμένα αναφιλητά και σκελετωμένοι γοφοί
                     κάτω απ τα μαξιλάρια με τη στάμπα της Όσμπορν
                                                                                   Τέρρας)
–    την ώρα που στάθηκα γυμνός πατώντας στο καπάκι της τουαλέτας
          κι εσύ πουδράριζες τους μηρούς μου με Calomine
              για τους ερεθισμούς  – οι πρώτες μου
                  απαλές κατσαρές μαύρες  τρίχες, που έβγαιναν δειλά,
    τι σκεφτόσουν μυστικά τότε
          βλέποντας πως είχα ήδη γίνει άντρας –
    κι εγώ ανίδεο κορίτσι στις σιωπές της φαμίλιας πάνω στο ισχνό
          βάθρο των ποδιών μου, στο μπάνιο – Μουσείο του Νιούαρκ.

                                        Θεία Ρόουζ
         ο Χίτλερ πέθανε, ο Χιτλερ μπήκε στην Αιωνιότητα, ο Χίτλερ
                        είναι με τον Ταμερλάνο και την Έμιλυ Μπροντέ

  Αν και σε βλέπω ακόμα, ένα φάντασμα στην Όσμπρον Τέρρας
                   να διασχίζεις το μακρύ σκοτεινό χώλ μέχρι την εξώπορτα
           κουτσαίνοντας λιγάκι μ’ ένα σφιγμένο χαμόγελο
                μέσα σε κάτι που θα ’πρεπε κάποτε να ήταν μεταξωτό
                                      λουλουδάτο φόρεμα
    καλωσορίζοντας τον πατέρα μου, τον Ποιητή, όταν επισκέφτηκε το
                                                                                     Νιούαρκ
               – σε βλέπω να φτάνεις στο λίβινγκ ρουμ
             χορεύοντας πάνω στο ανάπηρο πόδι σου 
           και χειροκροτώντας, το βιβλίο του
             είχε γίνει δεκτό από τις εκδόσεις Liveright

      Ο Χίτλερ πέθανε και οι εκδόσεις Liveright έχουν κλείσει
      To Yπερώον του Παρελθόντος  και Η Αιωνία Στιγμή δεν ξανατυπώ-
               θηκαν
    ο θείος Χάρρυ πούλησε και την τελευταία του μεταξωτή κάλτσα
                η Κλαίρη εγκατέλειψε τη Σχολή Χορού
                η Γιαγιά κάθεται, ρυτιδιασμένο μνημείο στον Οίκο Ευγηρίας
                    Γυναικών, κοιτώντας με μισόκλειστα μάτια τα νέα μωρά
                                                                               
  Την τελευταία φορά που σε είδα ήταν στο νοσοκομείο
              χλωμή, το κρανίο εξείχε κάτω απ’ το σταχτί δέρμα
                   κορίτσι με γαλάζιες φλέβες, χωρίς τις αισθήσεις του
                               σ’ ένα θάλαμο οξυγόνου
             ο πόλεμος στην Ισπανία έχει τελειώσει από καιρό
                               Θεία Ρόουζ

/




ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ ΛΥΜΠΕΡΗ
OΠΕΡΑ ΤΗΣ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗΣ ΟΡΑΣΗΣ

Η γλώσσα αγαπάει την έναρξη· γι αυτό θα διηγηθώ μια
αρχή που συνάντησα κάποτε μέσα στο γήρας του χρόνου
όταν εγώ νεαρό πουλάκι:
(Ο ποιητής ας μιλάει όσο κοιμάμαι)   


Ένα πτηνό επί των πτερωμάτων του δέντρου
ανήκει στον σκοπό της ησυχίας
(η φύση άρρητη, άρρητα τα πτερώματα
του ανέμου· η χαρά
των θροϊσμάτων)
Οσάκις τα πτερά του δένδρου αναλήπτονται
μένει ο κορμός στη γη
στην ερημιά της σαρκός του.
Αλλά είναι η ερήμωσή του βαθύτερη
από μια κατασπατάληση της ουσίας του
από μια κόλαση, αφού
δεν γίνεται να συνδεθεί με άλλα όντα.
Κάποτε ένα πουλάκι έρχεται στο κλαδί
φτιάχνει φωλιά· συντρίβεται η
ερημιά του πλάσματος δένδρο.

Από εκεί  κοίταζα· το πτηνό
στην εξορία του νυμφώνα του
πάνω σε άδεια φύση· οι λέξεις πουθενά·
σε γυμνό φόντο ο ουρανός ανάποδα·
από κάτω στοιχείο υγρό –  θάλασσα
με αφρούς· χωρίς πλοίο· το πτηνό
είδος                                   
σχέδιο ενός αφύσικου κελαϊδίσματος·
κάποτε η φύση εργάζεται με
παράταιρα είδη συγκινήσεων
όπως πχ φτερά χωρίς την πτήση τους
 – χωρίς πτηνό το αυγό
μοιάζει με σπίτι.

Κι άλλα πολλά σχέδια και οράματα του
πτηνού –είδα-
που ζούσα στη φωλιά μου με το βλέμμα
εκείνου που κοιτάζει χωρίς να βλέπει.
Γιατί η όραση συνήθως πηγαίνει αλλού
από κει που τη στέλνεις.

(Τι μικρή περιοχή η Γη για να τρέχει το μάτι)
   
   Να ορίσω αυτή τη φωλιά σαν εκείνη την χώρα που
   δεν έχει δικό της τίποτε· για να το δω στην πληρότητά του· 
   γιατί αυτό το είδος του σπιτιού είναι το πιο
   παρακείμενο στ’ αόρατα στ’ ανείπωτα
   στ’ ακίνητα
   (λόγια - η φαντασία μοιάζει σαν
   κουδουνάκι για ονειροβάτες)

   Το νόημα του πτηνού
   που ακινητεί
   σε τι θέλει άραγε να προσκαλέσει;
   Ωραία να μπεις στη θέση αυτή.
   (Με το ζόρι τα όρη
   τρέχουν πίσω από την ιστορία.)
   Καθότι εκείνη η φωλιά με το πουλί
   -μου φαίνεται-
   είναι το πλήρες, το ολόκληρο·
   σύμπαν εορτών
   και εορταζομένων.

   Το νόημα του πτηνού
   ίδιο με το νόημα του κοσμικού ωού
   -μου φαίνεται-
   (το αυγό είναι πάντα γεμάτο από κάτι).
   Τα αυγά, από πριν πτηνά ή
   απλώς σχέδια αποτυχημένα .
 
   Κι από πάνω ακριβώς τα ουράνια σώματα σε μια
   ασυμφωνία
   με αυτά τα παράταιρα στοιχεία
   πέτρες, χώματα, ξύλα, υγρά, νερά – που
   μερικοί τα ονόμασαν ύλη.

   Το πτηνό δεν προσφέρεται για διηγήσεις
   -λέει ο ποιητής - περίπλοκες καταλήξεις της γλώσσας
   μας χαρίζουν ξένες χώρες, μοναξιές
   και ποιητικές ακροβασίες.           
 
   Εντούτοις η ποίηση διόλου δεν την νοιάζει
   το φαινόμενου του πτηνού
   ούτε ενδιαφέρεται να εξηγήσει
  (αν ήταν φιλόσοφος ο ποιητής θα είχε πλήξει η
   φιλοσοφία).

  Ακούσω πάλι το πτηνό να λαλεί
   εν τω μέσω της νυχτός
   σαν ουράνιος νυμφίος, ακροβάτης

   στους αστερισμούς: 
  
   αναζητάς την αρχή μιας νέας ζωής;
   
   διαβεβαιώσεις για το ιδιαίτερο άρωμα
  
   των θαυμάτων;

  
   (πολύπλοκο άστρο το ερώτημα
  
   -απαντάνε όσοι από τον πόνο βρήκαν
   
   μια κλωστή και κρατιούνται)


   Το φως της νέας ζωής δεν ξέρει θάνατο.
   
   Σύντροφός μου εδώ μια ηλιακή
   
   ανεμώνη – σκύβει: με διαβεβαιώνει
   
   για το ιδιαίτερο άρωμα των θαυμάτων



   Να δείξω τώρα τη σταθερότητα της ύλης έτσι
   
   όπως με κοιτά απ’ του πτηνού
   
   τα μαύρα σπλάχνα
   
   κι αν η φωλιά μου μένει εδώ, εγώ

   να φεύγω να πετώ στο ουράνιο γρασίδι.


   Δεν ξέρω να κοιτάζω άλλο από

   την ομορφιά· των άστρων την παγίδα·

   η ομορφιά μικρή μικρούλα λάμψη
   
   όση σχεδόν η Γη
  
   (γιατί υπάρχουν κι άλλες μεγαλύτερες)



 
   Το χέρι του χρόνου αδιαφορεί
  
   για τη δόξα αυτού του πρωϊνού·

   θα μείνει άδειο από αφή.


ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ ΛΥΜΠΕΡΗ
Η ΠΙΚΡΟΤΑΤΗ ΓΝΩΣΗ

Με την αφή κατέρχομαι σ' αυτό το σώμα.
Ψαύω την πικρότατη γνώση.
Επειδή ο έρωτας είναι γύπας
που τρώει τα σωθικά κρώζοντας
και στις βαθιές λακούβες
μελετάει την πυρκαγιά.
Ως χόρτο
φράζει τα ρήγματα ο έρωτας
βλασταίνουν δάση και παράθυρα λυγμών
στόματα και ψίθυροι στομάτων
κατόπιν ουρλιαχτά
κι ανάμεσα στα σκέλη η ρομφαία.
Ωσάν πανί
φουσκώνει στους αρμούς ο έρωτας
ώσπου να πληρωθεί το σώμα
με την ύλη του θανάτου
κατόπιν ψεύδεται κι απουσιάζει
το φως ζητά σε ξένα σώματα
στη στάχτη θάβει τους ωραίους νεκρούς.

Από τη συλλογή "Ο μοτοσικλετιστής θάνατος" (1990)

ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ ΛΥΜΠΕΡΗ
Η ΧΑΜΕΝΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ Β.

Όχι, δεν είναι χαμένη αλλά ξοδεμένη.
Γιατί χάνω σημαίνει απόλλυμι
κι εγώ δεν απώλεσα τίποτα, πιστέψτε με.
Καρποί μου τα αναρίθμητα σώματα
- βλέφαρα, ευωδιές κήπων, μηλιές,
πτηνά που πετούσαν χαμηλά
ταξιδεύοντας στην ιερή μοναξιά μου.
Τι βίος ενάρετος αυτές οι επαρχίες
να κρύβεσαι, να κρύβεις, να σε κρύβουν,
με ραπτομηχανές να διηγείσαι
την αιδώ που φέγγει στις λαγόνες.
Όμως τις νύχτες δεν απώλεσα, πιστέψτε με.
'Όταν τα δώματα βυθίζονται στο σκότος
τότε καλπάζει ο αναμενόμενος
μες στις πτυχές το φουστανιού μου
τότε κοχλάζουν τα νερά
και τρέμει η Αχερουσία.

Από τη συλλογή "Ο μοτοσικλετιστής Θάνατος" (1990)

Κυριακή 8 Ιουλίου 2012